W ramach dwóch programów Phare - PL9811 INICJATYWA oraz PL9903.01 INICJATYWA II - Komisja Europejska przeznaczyła łączną kwotę 61 mln euro na wsparcie dwóch rządowych programów restrukturyzacyjnych - górnictwa węgla kamiennego (około 32 mln euro) oraz hutnictwa żelaza i stali (około 19 mln euro) oraz pomoc gminom województw: śląskiego, dolnośląskiego i małopolskiego w znacznym stopniu uzależnionym ekonomicznie od górnictwa węgla kamiennego i/lub hutnictwa żelaza i stali, w realizacji działań służących łagodzeniu regionalnych skutków procesu restrukturyzacji tych sektorów (9,3 mln euro).

Programami tymi administruje, pod nadzorem Ministerstwa Gospodarki, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości.

Realizacja programu PL9811 INICJATYWA trwała do 31 grudnia 2001 roku, natomiast realizacja programu PL9903.01 INICJATYWA II rozpoczęła się w 2000 roku i będzie trwała do 30 września 2002 roku.

Środki Phare w programie INICJATYWA zostały przeznaczone na wsparcie aktywnych działań socjalnych oraz na wsparcie tworzenia nowych miejsc pracy w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw (MSP).

Program INICJATYWA objął także komponent dotyczący "Rozwoju Instytucjonalnego", który realizowany w formie porozumienia bliźniaczego, zawartego pomiędzy Ministerstwem Gospodarki a jego odpowiednikiem w Hiszpanii (twinning). Celem porozumienia było m.in. wsparcie centralnych i regionalnych instytucji zaangażowanych w monitorowanie części socjalnej programów restrukturyzacji obu sektorów oraz instytucji szkoleniowych i doradczych biorących udział w realizacji Programu.

Program INICJATYWA był współfinansowany ze środków pochodzących z rezerwy celowej budżetu państwa na 1999 r. (ok. 4 mln zł), które zostały przeznaczone na utworzenie funduszu pożyczkowego działającego na terenie województw podkarpackiego i świętokrzyskiego mającego na celu wspieranie tworzenia nowych miejsc pracy dla byłych pracowników hutnictwa żelaza i stali oraz rozpoczynanie przez nich działalności gospodarczej.

Program PL9903.01 INICJATYWA II składa się z dwóch podstawowych komponentów:

• działań służących wsparciu restrukturyzacji górnictwa i hutnictwa,
• Funduszu Dotacji Lokalnych.

Pierwszy z nich został podzielony na następujące projekty:

• Subsydiowane usługi doradcze dla byłych pracowników górnictwa i hutnictwa,
• Pożyczki dla byłych pracowników górnictwa rozpoczynających działalność gospodarczą lub ich współmałżonków oraz MSP planujących zatrudnienie byłych pracowników górnictwa,
• System dopłat do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych dla MSP planujących zatrudnienie byłych pracowników górnictwa i hutnictwa,
• Przekwalifikowujące szkolenia zawodowe dla zwalnianych pracowników górnictwa i hutnictwa,
• Współfinansowanie osłon socjalnych dla zwalnianych pracowników górnictwa oraz kontraktów szkoleniowych w hutnictwie.

Drugi komponent (Fundusz Dotacji Lokalnych - FDL) jest skierowany do gmin na terenach których położone są restrukturyzowane i likwidowane przedsiębiorstwa górnicze i hutnicze. Jego działanie ma przyczynić się do poprawienia konkurencyjności tych gmin.